✨ Choroba Scheuermanna Czego Nie Wolno
Choroba Scheuermanna inaczej zwana kifozą młodzieńczą zwykle rozpoczyna się w okresie pokwitania i obciąża zarówno chłopców jak i dziewczęta. Jest to jedna z martwic kości, która prowadzi do deformacji kręgosłupa, odchylając go ku tyłowi w odcinku piersiowym. Nieleczona, w dorosłym życiu może prowadzić do silnych objawów
Czego nie wolno robić przy rwie kulszowej? Lista mogłaby być długa, skoncentrujmy się na najważniejszych zaleceniach. Sprawdź czego nie powinno się robić przy rwie kulszowej: czekać, aż „samo przejdzie” – konsultacja ze specjalistą to ważny krok jeśli chcemy rozpocząć skuteczne leczenie i nie doprowadzić do pogorszenia stanu
Domů. Scheuermannova [Šojrmanova] choroba je ortopedické onemocnění, které se objevuje ve věku dospívání. Není vyloženě nebezpečné, ale bez správné léčby může zhoršit kvalitu života a různě nemocného omezovat. Příčiny: Příčina vzniku nemoci není zcela jasná. Jistě je zde nějaký genetický předpoklad, kvůli
Sprawdzeni specjaliści z Głubczyc i okolic ☑️ Sprawdź opinie innych pacjentów i umów się bezpłatnie na wizytę ☑️
Zakrzepica po covidzie – objawy. Jednostronny ból nogi (okolic łydki lub uda); asymetryczny obrzęk w wyżej wspomnianych obszarach, zwłaszcza po długim siedzeniu lub leżeniu. Jeśli odczuwasz takie objawy i przechodziłeś niedawno COVID, zgłoś się do szpitala. Możliwe, że Twój stan wymaga pilnej interwencji.
Objawy ogólne sarkoidozy to: brak apetytu, osłabienie, zmęczenie, spadek masy ciała, zły nastrój, nadmierna potliwość w nocy, podwyższona temperatura (a czasem wysoka gorączka, sięgająca 40°C). Pozostałe objawy sarkoidozy zależą od tego, które narządy atakuje, można więc wymienić kilka jej rodzajów.
Chyba nic XD. Zalecane produkty w chorobie Leśniowskiego-Crohna: białe pieczywo o niskiej zawartości błonnika (biały chleb, bułki pszenne), sucharki, makaron drobny (nitki), kaszka pszenna, ryż; jaja na miękko, omlety wykonywane na parze; chude mięsa – cielęcina, drób (bez skórki), chuda wołowina, króliki;
Zalecenia dietetyczne. W ciągu dnia spożywaj 4 – 5 posiłków o małej objętości, zachowując 3 – 4 godzinne przerwy między nimi. Pierwszy posiłek spożywaj do godziny po przebudzeniu, a ostatni nie później niż 2 – 3 godziny przed snem. W chorobie Parkinsona szczególnie istotne jest dostosowanie przyjmowania leków do posiłków
Przepuklina dysku lędźwiowego i ból krzyża: częste następstwa kifozy Scheuermanna u dorosłych. La choroba Scheuermanna może sprzyjać poślizgowi krążek międzykręgowy. Rzeczywiście, dyski kręgosłupa wystają z dysków międzykręgowych w części lędźwiowej. Korzenie nerwowe zostaną następnie ściśnięte, co powoduje ból w
Pośród wielu pytań zadawanych pracownikom służby medycznej jest kwestia dotycząca, czego nie wolno robić przy zakrzepicy. Przy zakrzepicy w pierwszej kolejności powinno zadbać się o dietę, która powinna zawierać posiłki o obniżonej zawartości tłuszczu. Potrawy te nie powinny zawierać np. masła, śmietany, boczku czy
Barbara Jobda: Kobiety w trakcie leczenia nowotworu powinny szczególnie uważać na słońce. Nie znaczy to, że muszą przez cały dzień siedzieć w domu, jednak wychodząc na zewnątrz powinny pamiętać o nakryciu głowy oraz o kremach przeciwsłonecznych z wysokim filtrem. Absolutnie niewskazane jest leżenie plackiem przez kilka godzin
Niedawno zdiagnozowano u mnie chorobę Scheuermann'a - w skrócie mam zmiany zwyrodnieniowe w odcinku piersiowym kręgosłupa oraz pogłębioną kifoze wraz z lekką skoliozą.
4TNAzZH. 01-01-2014 prof. dr hab. n. med. Sławomir Snela Kliniczny Oddział Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej Szpitala Wojewódzkiego w Rzeszowie, Instytut Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego Jeśli choroba Scheuermanna została rozpoznana na tyle późno, że doszło już do nieodwracalnych deformacji kręgosłupa, to naturalną konsekwencją takiego stanu rzeczy będzie występowanie hiperkifozy piersiowej. Jeżeli wartości kątowe wygięcia kifotycznego całego odcinka piersiowego nie przekraczają 45–50 stopni w pomiarze metodą Cobba, to z pewnością ani w okresie młodzieńczym, ani u 20–30-letniej osoby nie powodują poważnych dolegliwości. Natomiast u osób w wieku 40–50 lat i starszych nawet stosunkowo niewielkie wygięcie może powodować bolesność i dalsze pogłębianie się deformacji. Zależy to jednak od wielu nieprzewidywalnych pierwotnie czynników, takich jak masa ciała i tryb życia, a także od występowania dodatkowych, obciążających chorób. U kobiet dodatkowo duże znaczenie mają także zaburzenia postmenopauzalne. Natomiast u osób z hiperkifozą piersiową przekraczającą wartość 50 stopni zazwyczaj obserwuje się zaburzenie zbalansowania naturalnych krzywizn kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej. W celu potwierdzenia rozpoznania należy wykonać sylwetkowe RTG, tj. obejmujące cały kręgosłup, na którym można oznaczyć wypadkowe zbalansowanie lub brak prawidłowego zbalansowania kręgosłupa. Pacjentów z takimi nieprawidłowościami należy objąć obserwacją ze względu na ryzyko progresji deformacji. Niewątpliwie wymagają oni odpowiedniej fizjoterapii i systematycznych, samodzielnych ćwiczeń. Nasilenie deformacji do wartości >70 stopni jest wskazaniem do rozważenia leczenia operacyjnego. Udokumentowana progresja deformacji, brak zbalansowania kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej i wystąpienie dolegliwości bólowych stanowią bezpośrednie wskazanie do operacji. Gdyby taką ponad 70-stopniową deformację rozpoznano u opisanego 14-letniego pacjenta, ryzyko dalszej progresji i wystąpienia całej kaskady objawów kwalifikujących do zabiegu operacyjnego byłoby oczywiście jeszcze większe.
Chcesz dowiedzieć się, jaki jest najbliższy termin do ortopedy na NFZ w województwie kujawsko-pomorskim? Kolejki NFZ do lekarzypotrafią być bardzo długie. Można też zwracać uwagę na dostępne wizyty na NFZ w szpitalu lub innej placówce medycznej, gdzie kolejki NFZ są często krótsze i szybciej można się dostać do specjalisty. Ile czasu (stan na trzeba czekać w kolejce do ortopedy na NFZ w województwie kujawsko-pomorskim? Sprawdź nasze zestawienie, z którego dowiesz się, gdzielekarz przyjmuje na NFZ w najbliższym możliwym terminie w Twoim NFZ do ortopedy w województwie kujawsko-pomorskim mogą być znacznie dłuższe, niż nam się wydaje. Do którego ortopedy termin oczekiwania na wizytę na NFZ jest najkrótszy? Kiedy nie trzeba zwracać uwagi na długie terminy przyjęć i skorzystać z pomocy na NFZ bez kolejki? Gdzie znajdują się informacje na temat czasu oczekiwania na wizytę na NFZ do ortopedy w województwie kujawsko-pomorskim? W naszym artykule znajdziesz przydatne informacje, które dotyczą kolejek NFZ i terminów wizyt do ortopedy w województwie Nasze dane pobieramy z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), które dostarczane są przez przychodnie. Może zdarzyć się tak, że informacje przekazywane przez placówki są nieaktualne. Jeśli widzisz, że dane mogą być nieaktualne, zwróć się z tym do danej w woj. kujawsko-pomorskim: kolejki NFZ i terminy leczeniaNa wizytę trzeba poczekać 65 Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej W Rypinie (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: 3 Maja 2, Rypin Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 43 Telefon: +48 54 230 87 50Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Nowy Szpital W Nakle I Szubinie Spółka Z (Oddział Ortopedii I Traumatologii Narządów Ruchu)Adres: Mickiewicza 7, Nakło nad notecią Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 44 Telefon: +48 41 240 20 45Szpital Uniwersytecki Nr 2 Im. Dr Jana Biziela W Bydgoszczy (Oddział Kliniczny Ortopedii I Traumatologii Narządu Ruchu)Adres: Ujejskiego 75, Bydgoszcz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 264 Telefon: +48 52 365 52 67Wojewódzki Szpital Zespolony Im. L. Rydygiera W Toruniu (Oddział Urazowo - Ortopedyczny Dla Dzieci I Dorosłych)Adres: Konstytucji 3 Maja 42/-, Toruń Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 119 Telefon: +48 56 679 46 22Pałuckie Centrum Zdrowia Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Szpitalna 30, Żnin Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 44 Telefon: +48 52 303 13 41To może Cię zainteresowaćIle trzeba czekać na wizytę u specjalisty? Dane zatrważająSamodzielny Publiczny Wielospecjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji W Bydgoszczy (Pododdział Ortopedyczny)Adres: Markwarta 4-6, Bydgoszcz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 270 Telefon: +48 52 582 63 02Zespół Opieki Zdrowotnej W Brodnicy (Oddział Urazowo-Ortopedyczny)Adres: Wiejska 9, Brodnica Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 57 Telefon: +48 56 668 91 80Regionalny Szpital Specjalistyczny Im. Dr Władysława Biegańskiego W Grudziądzu (Oddział Urazowo-Ortopedyczny)Adres: Rydygiera 15/17, Grudziądz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 150 Telefon: +48 56 641 41 29Nzoz "Nowy Szpital Sp. Z Prowadzony Przez Nowy Szpital Sp. Z (005 Oddział Ortopedii I Traumatologii Narządu Ruchu)Adres: Wojska Polskiego 126, Świecie Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 148 Telefon: +48 41 240 16 62Szpital Uniwersytecki Nr 1 Im. Dr. Antoniego Jurasza W Bydgoszczy (Oddział Kliniczny Ortopedii I Traumatologii Narzadów Ruchu)Adres: Marii Skłodowskiej-Curie 9, Bydgoszcz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 3012 Telefon: +48 52 585 47 20To może Cię zainteresowaćBól głowy odbiera ci smak życia? Oto, co może wywoływać bólSpzoz Specjalistyczny Szpital Miejski Im. M. Kopernika (Oddział Urazowo-Ortopedyczny)Adres: Batorego 17/19, Toruń Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 340 Telefon: +48 56 610 02 16Wojewódzki Szpital Specjalistyczny We Włocławku (Oddział Ortopedii I Traumatologii)Adres: Wieniecka 49, Włocławek Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 66 Telefon: +48 54 412 93 98Wojewódzki Szpital Zespolony Im. L. Rydygiera W Toruniu (Oddział Ortopedyczno - Urazowy I Onkologii Narządu Ruchu)Adres: Św. Józefa 53-59, Toruń Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 68 Telefon: +48 56 679 32 37Szpital Wielospecjalistyczny Im. Dr. Ludwika Błażka W Inowrocławiu (Oddział Chirurgii Urazowej I Ortopedii)Adres: Poznańska 97, Inowrocław Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 518 Telefon: +48 52 354 55 28Spzoz 10 Wojskowy Szpital Kliniczny Z Polikliniką (Klinika Ortopedii I Chirurgii Urazowej Narządu Ruchu - Oddział Kliniczny Ortopedii)Adres: Powstańców Warszawy 5, Bydgoszcz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 357 Telefon: +48 26 141 71 65To może Cię zainteresowaćTe rzeczy stresują najbardziejOrtopeda – badaniaOrtopeda diagnozuje i leczy choroby i urazy związane z narządem ruchu. Dotyczy to nie tylko nieprawidłowego funkcjonowania układu szkieletowego, ale również mięśni, ścięgien, więzadeł, stawów oraz nerwów. Jakie badania może zlecić lekarz ortopeda? Najprostsze do zdiagnozowania są wszelkiego rodzaju urazy. Zwykle wystarczy wtedy wywiad z pacjentem. Jeśli borykamy się jednak z większymi problemami warto zabrać ze sobą do ortopedy zdjęcia rentgenowskie. Ponadto ortopeda może zlecić nam wykonanie takich badań jak: RTG Badanie ultrasonograficzne Rezonans magnetyczny Tomografia komputerowa Artrografia Densytometria Uzupełnij domową apteczkęMateriały promocyjne partnera
Chcesz dowiedzieć się, jaki jest najbliższy termin do ortopedy na NFZ w województwie śląskim? Kolejki NFZ do lekarzypotrafią być bardzo długie. Można też zwracać uwagę na dostępne wizyty na NFZ w szpitalu lub innej placówce medycznej, gdzie kolejki NFZ są często krótsze i szybciej można się dostać do specjalisty. Ile czasu (stan na trzeba czekać w kolejce do ortopedy na NFZ w województwie śląskim? Sprawdź nasze zestawienie, z którego dowiesz się, gdzielekarz przyjmuje na NFZ w najbliższym możliwym terminie w Twoim NFZ do ortopedy w województwie śląskim mogą być znacznie dłuższe, niż nam się wydaje. Do którego ortopedy termin oczekiwania na wizytę na NFZ jest najkrótszy? Kiedy nie trzeba zwracać uwagi na długie terminy przyjęć i skorzystać z pomocy na NFZ bez kolejki? Gdzie znajdują się informacje na temat czasu oczekiwania na wizytę na NFZ do ortopedy w województwie śląskim? W naszym artykule znajdziesz przydatne informacje, które dotyczą kolejek NFZ i terminów wizyt do ortopedy w województwie Nasze dane pobieramy z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), które dostarczane są przez przychodnie. Może zdarzyć się tak, że informacje przekazywane przez placówki są nieaktualne. Jeśli widzisz, że dane mogą być nieaktualne, zwróć się z tym do danej w woj. śląskim: kolejki NFZ i terminy leczeniaNa wizytę trzeba poczekać 13 Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Zespół Szpitali Miejskich W Chorzowie (Oddział Ortopedii I Traumatologii Narządu Ruchu Dla Dzieci)Adres: Władysława Truchana 7, Chorzów Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 29 Telefon: +48 32 347 12 16Scanmed Sport Sp. Z (Oddział Ortopedii I Traumatologii Narządu Ruchu Dla Dzieci)Adres: Bankowa 2, Żory Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 18 Telefon: +48 32 475 93 10Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej J. Daaba (Oddział Ii Urazowo-Ortopedyczny Dzieci I Młodzieży)Adres: Bytomska 62, Piekary śląskie Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 56 Telefon: +48 32 393 41 00Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka Im. Św. Jana Pawła Ii Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 6 (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Ul. Medyków 16, Katowice Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 94 Telefon: +48 32 207 18 08Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej J. Daaba (Oddział Iv Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej I Neurotraumatologii)Adres: Bytomska 62, Piekary śląskie Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 85 Telefon: +48 32 393 41 00To może Cię zainteresowaćIle trzeba czekać na wizytę u specjalisty? Dane zatrważająMegrez Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Rekonstrukcyjnej Narządu Ruchu)Adres: Edukacji 102, Tychy Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 13 Telefon: +48 32 325 53 23"Nefrolux" Wojciech Kamiński, Maciej Kamiński Spółka Jawna (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Szpitalna 6, Siemianowice śląskie Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 39 Telefon: +48 32 766 05 00Szpital Murcki Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Sokołowskiego 2, Katowice Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 448 Telefon: +48 32 255 61 62Szpital Euromedic Spółka Akcyjna (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Kościuszki 92, Katowice Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 29 Telefon: +48 32 707 42 00Szpital Św. Józefa Sp. Z O. O. (Oddział Ortopedii I Rekonstrukcji Narządu Ruchu Z Pododdziałem Chirurgii Kręgosłupa)Adres: Okrzei 27, Mikołów Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 47 Telefon: +48 32 226 59 77To może Cię zainteresowaćJakie przywileje mają dawcy krwi?Szpital Joannitas W Pszczynie Samorządowa Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo Ortopedycznej)Adres: Dr. Witolda Antesa 11, Pszczyna Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 50 Telefon: +48 32 214 83 00Szpital Wielospecjalistyczny W Jaworznie (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Chełmońskiego 28, Jaworzno Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 266 Telefon: +48 32 616 44 82Zagłębiowskie Centrum Onkologii Szpital Specjalistyczny Im. Sz. Starkiewicza W Dąbrowie Górniczej (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Szpitalna 13, Dąbrowa górnicza Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 21 Telefon: +48 32 262 32 75"Silesia-Med" Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Zielonkówka 3, Grzawa Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 72 Telefon: +48 32 211 62 97Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej W Myszkowie (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Ul. Aleja Wolności 29, Myszków Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 16 Telefon: +48 34 313 88 80To może Cię zainteresowaćKto w tobie mieszka? Jesteś siedliskiem życia bakterii!Sp Zoz Szpital Nr 2 Im. Dr. Tadeusza Boczonia W Mysłowicach (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Bytomska 41, Mysłowice Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 74 Telefon: +48 723 183 348Śląskie Centrum Reumatologii, Ortopedii I Rehabilitacji W Ustroniu Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Szpitalna 11, Ustroń Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 106 Telefon: +48 33 854 26 40Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej W Cieszynie (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Bielska 4, Cieszyn Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 21 Telefon: +48 33 852 05 11Szpital Miejski W Rudzie Śląskiej Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej)Adres: Wincentego Lipa 2, Ruda śląska Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 155 Telefon: +48 32 344 07 58Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej (Oddział Urazowo-Ortopedyczny)Adres: Szpitalna 40, Czeladź Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 144 Telefon: +48 32 265 16 44To może Cię zainteresowaćKto w tobie mieszka? Jesteś siedliskiem życia bakterii!Ortopeda – badaniaOrtopeda diagnozuje i leczy choroby i urazy związane z narządem ruchu. Dotyczy to nie tylko nieprawidłowego funkcjonowania układu szkieletowego, ale również mięśni, ścięgien, więzadeł, stawów oraz nerwów. Jakie badania może zlecić lekarz ortopeda? Najprostsze do zdiagnozowania są wszelkiego rodzaju urazy. Zwykle wystarczy wtedy wywiad z pacjentem. Jeśli borykamy się jednak z większymi problemami warto zabrać ze sobą do ortopedy zdjęcia rentgenowskie. Ponadto ortopeda może zlecić nam wykonanie takich badań jak: RTG Badanie ultrasonograficzne Rezonans magnetyczny Tomografia komputerowa Artrografia Densytometria Uzupełnij domową apteczkęMateriały promocyjne partnera
Choroba Scheuermanna – przyczyny, objawy, leczenie młodzieńczej kifozy Jedną z częstszych deformacji kręgosłupa w wieku rozwojowym jest młodzieńcza kifoza piersiowa, zwana inaczej chorobą Scheuermanna. Pierwsze jej objawy pojawiają się nie wcześniej niż w 10.–11. roku życia. To łukowate, kifotyczne zniekształcenie kręgosłupa nazywane jest także jałową martwicą nasad trzonów kręgowych i wyodrębnione jest z osteochondroz, czyli zburzeń kostnienia endochondralnego, jako oddzielna jednostka chorobowa. Choroba Scheuermanna przebiega w różnej formie i z różnym stopniem zaawansowania zmian. Na czym polega choroba Scheuermanna? Kifoza młodzieńcza (łac. kyphosis dorsalis iuvenilis) charakteryzuje się zahamowaniem prawidłowego kostnienia trzonu kręgowego. Klinowacenie trzonów kręgowych na podłożu uszkodzenia płytek granicznych (obszar, gdzie kość styka się z dyskiem) i obumieranie tkanki kostnej i chrzęstnej spowodowane zaburzeniami ukrwienia danego obszaru kręgosłupa, ukazują się w postaci znacznie pogłębionej kifozy piersiowej i sztywności kręgosłupa. Część dysku może uwypuklać się w stronę trzonu, tworząc tzw. guzki Schmorla, krążki międzykręgowe są zwężone. Wszystkie zmiany doprowadzają do ograniczania zginania kręgosłupa do przodu i dają obraz sylwetki zmęczeniowej, z plecami okrągłymi lub okrągło-płaskimi. Cały proces jest pozbawiony udziału chorobotwórczych bakterii, wirusów czy grzybów. Zdarza się, że zmiany mogą dotyczyć także odcinka piersiowo-lędźwiowego i lędźwiowego. Choroba Scheuermanna ma charakter postępujący i na początku może rozwijać się bezobjawowo, natomiast nieleczona prowadzi do dużych problemów bólowych. Jakie są przyczyny choroby Scheuermanna? Etiologia zmian powstających w tej jałowej martwicy kręgosłupa nie jest do końca poznana i wyjaśniona. Brane są pod uwagę czynniki genetyczne, metaboliczne, mechaniczne (duże przeciążenia kręgosłupa, osteoporoza młodzieńcza, urazy) i zaburzenia hormonalne u dzieci. Przypuszczalnie znaczenie może mieć także wzrost oraz masa ciała. Polecane dla Ciebie sprzęt medyczny, wyrób medyczny zł akcesoria zł kapsułki, odporność, niedobór witamin zł sprzęt medyczny zł Jakie są objawy kifozy młodzieńczej? Choroba Scheuermanna, oprócz pogłębionej fizjologicznej kifozy piersiowej, charakteryzuje się wysunięciem głowy i barków do przodu, hiperlordozą lędźwiową i szyjną, wysuniętym brzuchem, skośnym ustawieniem łopatek i zwiększonym przodopochyleniem miednicy. Objawem towarzyszącym jest kurza lub lejkowata klatka piersiowa i boczne skrzywienie kręgosłupa, a także przykurcz w stawach kolanowych. Współtowarzyszący ból kręgosłupa, który nasila się przy długotrwałym staniu, wpływa na komfort życia i wykonywanie czynności dnia codziennego oraz ograniczenie sprawności fizycznej. W przebiegu choroby Scheuermanna nie stwierdza się objawów neurologicznych, ale zmiany statyczno–dynamiczne w obrębie kręgosłupa, obręczy barkowej i biodrowej przyczyniają się do powstawania przykurczy mięśniowo–szkieletowych i wraz z osłabionymi i rozciągniętymi mięśniami oraz więzadłami wpływają na równowagę statyczną kręgosłupa. Należy dodać, że w początkowym okresie choroby zmiany postawy można korygować zarówno biernie, jak i czynnie, ale stopniowo zniekształcenie ulega usztywnieniu (potocznie zwanym garbem u dzieci). W okresie menstruacji u dziewczynek problem bólowy może się nasilać, a u wszystkich dzieci szybko może pojawiać się zmęczenie nawet przy małym wysiłku. Etapy rozwoju choroby Scheuermanna Podział przebiegu schorzenia uwzględniający stan kliniczno–radiologiczny (wg. Brochera) przedstawia się w następujący sposób: Okres I (wczesny) – faza funkcjonalna, rozpoczyna się przed 10. rokiem życia i rzadko jest rozpoznawana, ruchomość kręgosłupa zazwyczaj jest wówczas prawidłowa. Może występować boczne skrzywienie kręgosłupa na skutek zaburzeń równowagi mięśniowej. W badaniu radiologicznym widać pogłębioną kifozę piersiową, małe sklinowacenie trzonów kręgów. Okres II – faza czynna, przypada między 10.–12. i 17.–18. rokiem życia. Zauważalna jest postępująca martwica z pełnymi objawami klinicznymi i radiologicznymi, kifoza piersiowa się pogłębia, a mięsnie ulegają osłabieniu. Pojawia się stopniowe zahamowanie wzrostu trzonów na wysokość w części przedniej, zmniejsza się sprężystość krążków międzykręgowych, dochodzi do obkurczenia więzadeł kręgosłupa, co większa sztywność i hamuje zdolność do korekcji czynnej. Pojawiający się ból ustępuje po okresie odpoczynku. Na zdjęciach rentgenowskich widać sklinowacenie i wydłużenie trzonów w płaszczyźnie strzałkowej, obniżenie wysokości krążków międzykręgowych, zmiany w płytkach granicznych trzonów. Dochodzi do zahamowania kostnienia, występują guzki Schmorla (w miejscach znacznego osłabienia struktury blaszki granicznej, w wyniku przepuklin dotrzonowych jąder miażdżystych). Okres III – faza późna, występuje po 17.–18. roku życia. Towarzyszy jej duży ból, szczególnie w okolicy międzyłopatkowej i lędźwiowej, pojawia się częściowe wyrównanie powierzchni blaszek granicznych, duża sklerotyzacja trzonów kręgowych, guzki Schmorla, a w następstwie dużych zniekształceń krzywizn kręgosłupa i wtórnych przeciążeń obserwuje się zmiany o charakterze zwyrodnieniowo–wytwórczym odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Spada wydolność fizyczna i oddechowa. Jak rozpoznaje się chorobę Scheuermanna? W diagnostyce choroby Scheuermanna wykorzystuje się zdjęcia radiologiczne całego kręgosłupa, odcinków piersiowego i lędźwiowego (w tym test Rissera który pozwala określić wiek szkieletowy kręgosłupa), badanie MRI (rezonans magnetyczny), scyntygrafię kości, testy kliniczne, pomiar goniometryczny ruchomości kręgosłupa oraz testy sprawności układu oddechowego, np. spirometrię. Wcześnie zdiagnozowany zespół Scheuermanna kwalifikuje się do leczenia zachowawczego, które ma zmniejszyć tempo narastania powstającej deformacji, zmniejszyć ból, zapobiegać konsekwencjom pogłębiającej się kifozy. Jak wyglądają leczenie i rehabilitacja w chorobie Scheuermanna? Czy pogłębioną kifozę da się wyleczyć? Niestety jest to przypadłość nieuleczalna, ale przy prawidłowej terapii można z nią sprawnie funkcjonować. W leczeniu zachowawczym choroby Scheuermanna wykonywane są zabiegi leczenia ruchem (kinezyterapeutyczne) w pozycjach odciążających kręgosłup, fizykoterapia (elektrostymulacja, pole magnetyczne, hydroterapia, światłolecznictwo, krioterapia), masaż, gorsetowanie, a także stosowanie krótkoterminowo niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Istotna jest aktywność fizyczna nastawiona na zwiększenie ruchomości kręgosłupa i kształtująca postawę. Późno zdiagnozowana, nieleczona czy pozbawiona prawidłowej rehabilitacji młodzieńcza kifoza piersiowa prowadzi do występowania wczesnych zmian zwyrodnieniowych klatki piersiowej i kręgosłupa. Stosuje się wówczas głównie gorsetowanie, a w przypadkach, gdzie nie następuje żadna poprawa przy leczeniu zachowawczym lub pojawia się gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia, zalecana jest operacja. W chorobie Scheuermanna u osoób dorosłych do leczenia operacyjnego kwalifikuje się pacjentów z objawami neurologicznymi. Leczenia operacyjnego nie stosuje się natomiast u pacjentów, u których nie zakończył się proces kostnienia kręgosłupa. Choroba Scheuermanna – ćwiczenia i ich przykłady Kifoza młodzieńcza i jej leczenie to duże wyzwanie dla fizjoterapeuty, który prowadzi terapię zarówno w gabinecie, jak i udziela pełnego instruktażu, według którego młody pacjent może ćwiczyć w domu. Do stosowanych przez specjalistę procedur zaliczamy ćwiczenia: rozciągające mięśnie przykurczone i wzmacniające mięśnie osłabione, które mają przywrócić równowagę mięśniową, izometryczne wykonywane w ortezie czy gorsecie, wzmacniające grzbiet i tułów, mięśnie karku, prostowniki grzbietu, mięśnie brzucha, przywodziciele biodra, rotatory zewnętrzne, antygrawitacyjne, elongacyjne, korygujące postawę, zwiększające zakres ruchu zarówno kręgosłupa jak i stawów obwodowych, oddechowe, basen. Przykłady ćwiczeń: Stajemy plecami do ściany, ręce skrzyżowane na klatce piersiowej, między plecy a ścianę wkładamy piłkę tenisową (z jednej strony kręgosłupa) – wykonując lekkie przysiady, masujemy mięśnie wzdłuż kręgosłupa. Przekładamy piłkę na drugą stronę i powtarzamy czynność. W pozycji stojącej zaplatamy dłonie na karku, łokcie z przodu złączone ze sobą. Napinamy brzuch i wykonujemy wyprost głowy (zgięcie do tyłu) do momentu spojrzenia na sufit. Odcinek lędźwiowy kręgosłupa nie porusza się. Leżenie na brzuchu, ręce wyprostowane nad głową. W dłoniach trzymamy piłkę, na którą naciskamy, trzymając proste łokcie i patrząc w podłogę. Powtarzamy 10 razy. Klęk podparty, kładziemy ręce na ręczniku i przesuwamy je do przodu poza linię barków, robiąc skłon i pozostawiając nogi zgięte w kolanach do 90 st. Siad skrzyżny, plecy wyprostowane, w jednej ręce trzymamy mały przedmiot, przekładamy go za plecami do drugiej ręki, ściągając łopatki i nie pochylając tułowia w przód. Twoje sugestie Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Polecane artykuły Guzy, stłuczenia i siniaki – co na nie stosować? Guzy, stłuczenia, siniaki i obrzęki – jakie środki warto mieć pod ręką, aby urazy goiły się szybciej? Podpowiadamy. Makrogole – czym są? Działanie przeczyszczające, zastosowanie, przeciwwskazania Makrogole to dobrze tolerowane i bezpieczne w stosowaniu preparaty, które wykorzystuje się w przypadku zaparć zarówno tych długotrwałych, jak i sporadycznych. Powodują zwiększenie objętości płynów w świetle jelit oraz wywołują działanie przeczyszczające. Czy kobiety w ciąży i dzieci mogą stosować makrogole, jakie są skutki uboczne zażywania tych leków, a także jak długo może być prowadzona terapia z wykorzystaniem PEG? Oparzenie meduzy – co robić? Wakacyjna kąpiel dla niektórych może skończyć się przykrym i dość bolesnym doświadczeniem za sprawą parzących, galaretowatych parasolek, swobodnie pływających w toni wodnej, czyli meduz. Do obrony oraz chwytania pokarmu używają parzydełek, zawierających jad, którego siła działania jest zróżnicowana w zależności od rodzaju meduzy. Po czym można rozpoznać, że oparzyła nas meduza? Dowiedz się, co zrobić po oparzeniu meduzą, zwłaszcza jeśli planujesz zagraniczne wakacje nad wodą. DEET – co to jest, dlaczego odstrasza komary i kleszcze? Bezpieczeństwo sprayu na owady DEET jest repelentem otrzymanym syntetycznie. Działanie tego preparatu polega na zaburzaniu węchu owadów, które nie są w stanie odebrać i zakodować zapachu kwasu mlekowego, będącego składnikiem potu potencjalnego żywiciela. Jak poprawnie stosować DEET, czy dzieci i kobiety w ciąży mogą bezpiecznie z niego korzystać i czy DEET na komary może być szkodliwy dla zdrowia? Zastrzyki z kwasu hialuronowego – czym są iniekcje dostawowe i kiedy należy je stosować? W niechirurgicznym leczeniu artrozy i chorób chrząstki stawowej stosowana jest dostawowa suplementacja kwasu hialuronowego (HA), czyli wiskosuplementacja. Zazwyczaj iniekcje dostawowe dotyczą stawów kolanowego oraz biodrowego. W aptekach oraz przychodniach dostępne są liczne preparaty do wiskosuplementacji kwasem hialuronowym. Produkty te różnią się usieciowaniem oraz masą cząsteczkową HA. Który preparat wybrać, jaka jest różnica między zastrzykami z kwasem hialuronowym a preparatami zawierającymi kolagen? Jak złagodzić ból pleców? Domowe sposoby i leki apteczne Ból pleców może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa, jednak zazwyczaj występuje ból krzyża, który pojawia się w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Zakłada się, że w populacji do 40 roku życia ponad 70% osób cierpiało na ból krzyża, natomiast drugiego najczęściej występującego bólu pleców – w odcinku szyjnym doświadczyła minimum połowa populacji. Jak poradzić sobie z bólem pleców, jakie leki wybrać i które z domowych sposobów mogą uśmierzyć ból? Co na alergię? Skuteczne leki i domowe sposoby na alergię Alergia może dotyczyć niemowlaka, dziecka i osoby dorosłej. Niestety problem ten doskwiera coraz większej ilości osób na całym świecie. Lekceważenie objawów alergii może doprowadzić do groźnych komplikacji, takich jak np. przewlekła obturacyjna choroba płuc. Wsparcie w leczeniu alergii mogą stanowić metody naturalne oraz wypracowanie schematu zachowań ograniczających kontakt z alergenami. Dostępne są również leki i preparaty na alergię, które można kupić w aptece także bez recepty. Stosowane właściwie, czyli konsekwentnie i zgodnie z zaleceniami, mogą pomóc zwalczyć dokuczliwe objawy alergii. Apteczne testy do wykrywania zakażenia Helicobacter pylori z kału i krwi Zakażenie Helicobacter pylori jest często diagnozowaną infekcją przewodu pokarmowego, która jednak w niewielkim procencie przypadków daje objawy, takie jak ból nadbrzusza, nudności czy wymioty. Diagnozę stawia się najczęściej na podstawie wyniku testu ureazowego, dla którego alternatywą od pewnego czasu są domowe testy na obecność zakażenia h. pylori z krwi lub kału. Czy są one wiarygodne, jak je przeprowadzić i jak interpretować ich wynik?
Kiedy pacjenci dowiadują się, że w dzieciństwie przebyli chorobę Scheuermanna, często są przerażeni. Na szczęście zazwyczaj bezpodstawnie. Jeżeli badania obrazowe przypadkowo wykazały przebycie Scheuermanna, bez dolegliwości bólowych i znacznego zwiększenia kifozy piersiowej, prawdopodobnie choroba nie była zaawansowana. Czym jest więc ta dość groźnie brzmiąca choroba Scheuermanna? Jest to pewne zaburzenie, które rozwija się w okresie wzrostu człowieka, gdzie w konsekwencji w mniejszym lub większym stopniu dochodzi do zmiany kształtu jednego lub kilku kręgów w bardziej klinowaty. Takie zniekształcenie może być niewielkie, praktycznie niezauważalne, jak i znaczne, doprowadzające do zwiększenia kifozy piersiowej. No dobrze, ale dlaczego u niektórych jeden lub więcej kręgów ma odmienny kształt? Najprawdopodobniej główną rolę grają tu czynniki genetyczne. Nie bez znaczenia są także nadmierne obciążenia kręgosłupa w okresie wzrostu kostnego. Więcej podstawowych informacji na temat Scheuermanna znajdziecie w moim poprzednim artykule. Charakterystyczny klinowaty kształt kręgu piersiowego w wyniku choroby Scheuermanna po stronie prawejChoroba Scheuermanna u dorosłych- 5 pytań od pacjentów W dzisiejszym artykule chciałabym odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań, które dostaje od Was w związku z chorobą Scheuermanna: 1. Czy choroba Scheuermanna może pojawić się dopiero w wieku 20-30 lat? Nie! Choroba Scheuermanna rozwija się w okresie wzrostu młodego człowieka. Może doprowadzić do nieprawidłowego klinowatego kształtu kręgu, który wpływa na zmianę wyglądu kręgosłupa. W wyniku zmiany kształtu jednego lub kilku kręgów w odcinku piersiowym może dojść do zwiększenia kifozy piersiowej, czyli charakterystycznego zaokrąglenia pleców. Zmiana kształtu kręgu pozostaje z pacjentem oczywiście już na zawsze, tak jak inne “ślady”, które pozostawia po sobie Scheuermann. Jednym z nich są guzki Schmorla. Ze względu na fakt, że choroba nie zawsze powoduje dolegliwości bólowe, część pacjentów dowiaduje się zatem o niej dopiero w wieku dorosłym. Niejednokrotnie “ślady po Scheuermannie” są przypadkowym znaleziskiem na badaniach obrazowych. Część osób już w dzieciństwie odczuwało ból odcinka piersiowego, jednakże dolegliwości nie były na tyle silne, aby skłoniły rodziców do konsultacji z ortopedą. 2. Nigdy nie odczuwałem bólu kręgosłupa piersiowego. Przypadkowo podczas badania RTG całego kręgosłupa lekarz stwierdził przebycie choroby Scheuermanna w wieku dziecięcym. Czy powinienem się martwić? Tak jak pisałam wcześniej, zmiany, które obserwujemy w badaniach obrazowych wskazujące na przebycie choroby Scheuermanna, niejednokrotnie są dla nas NIEISTOTNE KLINICZNIE. W wielu przypadkach zmiana kształtu kręgu jest tak niewielka, że w żaden sposób nie wpływa negatywnie na zdrowie kręgosłupa. W przypadku niewielkiego zklinowacienia kręgu kifoza piersiowa może być niezmieniona. Część pacjentów dorosłych nie jest zatem świadoma przebycia Scheuermanna. Zwiększenie kifozy piersiowej w wyniku choroby Scheuermanna po stronie prawejZ drugiej zaś strony należy pamiętać, że u części osób Scheuermann doprowadza do większych zmian w kręgosłupie. Krąg przyjmuje postać wyraźnego klina, kifoza staje się znacznie zwiększona, plecy i klatka piersiowa sztywna. W konsekwencji choroba Scheuermanna u dorosłych może mieć wpływ na uszkodzenie stawów i dysków międzykręgowych w odcinku piersiowych i dolegliwości bólowe tego obszaru. Żeby odpowiedzieć zatem na pytanie, które zadał pacjent, należałoby bardzo dokładnie przeanalizować problem konkretnej osoby. Pytanie, czy pacjent zmaga się z dolegliwościami pochodzącymi z odcinka piersiowego? Czy choroba Scheuermanna wpłynęła na znaczne zniekształcenie kręgosłupa? Jeżeli nie, nie ma podstaw do obaw. Każdy przypadek należy jednak skonsultować ze specjalistą. 3. Czy guzki Schmorla w odcinku piersiowym są niebezpieczne? Guzki Schmorla są charakterystycznym wypukleniem części dysku w stronę trzonu kręgu. Jedną z częstszych przyczyn ich powstawania jest zaburzenie wzrostu trzonów kręgów, które występuje w chorobie Scheuermanna. Najczęściej znajdujemy je na badaniach obrazowych odcinka piersiowego, rzadziej w odcinku lędźwiowym. Jeżeli są małe i dodatkowo nie obserwujemy znacznych zmian degeneracyjnych w obrębie kości i dysku, nie są czymś niepokojącym. Okazuje, że takie niewielkie zmiany występują wg niektórych autorów nawet u większej części społeczeństwa. Jeżeli jednak są duże, mogą dotykać do szpiku kostnego kręgu, co u niektórych wywołuje okresowy stan zapalny. Liczne i duże guzki Schmorla mogą świadczyć o zaawansowanych Scheuermannie. Często współistnieją ze znacznymi zmianami degeneracyjnymi kręgosłupa piersiowego. Guzki Schmorla mogą także pojawić się w wyniku urazu lub wykonywania ciężkiej pracy fizycznej w okresie wzrostu. Guzki SchmorlaPodsumowując, same guzki Schmorla są wyłącznie informacją, że pacjent doświadczył pewnych zaburzeń wzrostowych kości w wyniku choroby Scheuermanna, lub kręgosłup poddawany był zbyt dużym obciążeniom we wczesnej młodości. Same w sobie nie są niebezpieczne, nie ulegają pogorszeniu w wieku dorosłym. Ich wielkość, a także współistniejące zmiany w kręgosłupie są dla nas bardzo ważną informacją, co do stanu kręgosłupa piersiowego 4. Wykryto u mnie chorobę Scheuermanna. Mam 25 lat. Czy muszę zrezygnować z ćwiczeń na siłowni? Żeby odpowiedzieć na to pytanie, po pierwsze musimy ocenić konkretną sytuację pacjenta. Podstawowe kwestia; czy choroba Scheuermanna doprowadziła do zniekształcenia kręgosłupa? Jeśli tak, to jak dużego? Czy w konsekwencji pacjent zmaga się ze znacznym uszkodzeniem dysku lub zmianami zwyrodnieniowymi? Czy pojawiają się bóle odcinka piersiowego, dolegliwości promieniujące w stronę klatki piersiowej, łopatek, okolicę serca? Pacjenci, którzy przebyli Scheuermanna, powinni zgłosić się do fizjoterapeuty w celu skonsultowania wszelkich wprowadzanych ćwiczeń. Jeżeli choroba jest przypadkowym znaleziskiem i nie ma wpływu na 1) ZNACZNE ZWIĘKSZENIE KIFOZY PIERSIOWEJ, 2)DOLEGLIWOŚCI BÓLOWE POCHODZĄCE Z ODCINKA PIERSIOWEGO, w takim pacjent nie musi rezygnować z codziennej aktywności fizycznej, także z treningu siłowego. U pacjentów z chorobą Scheuermanna trening siłowy wymaga indywidualnego podejściaW innych sytuacjach wszelkie wprowadzane ćwiczenia powinny być skonsultowane ze specjalistą. Choroba Scheuermanna u dorosłych może mieć wpływ na nieprawidłowe stereotypy ruchowe, dlatego wszelkie ćwiczenia na siłowni powinny być wykonywane pod nadzorem specjalisty, szczególnie w początkowym etapie treningów. 5. W wyniku choroby Scheuermanna mam zaokrąglone plecy. Czy w wieku dorosłym kifoza może się zwiększyć? Kształt krzywizny naszego kręgosłupa zależy głównie od czynników genetycznych. Możecie zaobserwować pewne podobieństwa co do wyglądu kręgosłupa u członków Waszej rodziny. Choroba Scheuermanna może mieć także istotny wpływ na ukształtowanie kifozy piersiowej, co w konsekwencji doprowadza także do zwiększenia innych krzywizn kręgosłupa. Należy jednak pamiętać, że po zakończeniu wzrostu kostnego, kształt kręgosłupa nie ulega już znacznym zmianom. W wieku dorosłym może dojść do nieznacznego zwiększenia kifozy piersiowej, co najczęściej ma związek z brakiem ruchu, wielogodzinnym siedzeniu w niezmiennych pozycjach, czy czynników psychologicznych wpływających na częste garbienie. Jeżeli jednak pacjent dba o ergonomię pracy i odpowiednią dawkę aktywności fizycznej, kręgosłup nie powinien ulec znacznym zmianom. Zwiększenie kifozy piersiowej częściej ma miejsce w wieku starszym, co niejednokrotnie jest wynikiem różnorodnych innych chorób np. neurologicznych, osteoporozy i złamań w obrębie kręgosłupa.
choroba scheuermanna czego nie wolno